Medezeggenschap in de hele organisatie

Afgelopen vrijdag was het de 13e. Het werd een prachtige dag.
Bij zorginstelling Siza werd een experiment gehouden onder de titel "Samen voor het (mede)zeggen!" een initiatief van Gerdi Verbeet in haar rol als ambassadeur participatie en medezeggenschap. Ik was erbij als dagvoorzitter en adviseur van Verbeet.

Meer zeggenschap bij cliënten en hun begeleiders

Eerst was er een groepsgesprek tussen medewerkers en cliënten van Siza. Het onderwerp: de ervaringen bij het gezamenlijk oplossen van kwesties die nu vooral veroorzaakt worden door de stelselherziening in de zorg. Er kwamen prachtige thema's aan de orde. De ontdekkingsreis naar de verschuivende verantwoordelijkheden en normen. Wat voorbeelden: een cliënt die het zelf buiten zetten van de vuilniszak ziet als verworven zelfstandigheid. Of de bemoeienis die de hulpverlener nog moet hebben met de buurt wanneer een cliënt geluidsoverlast veroorzaakt. Of de wijze waarop in onderling overleg - met cliënten dus - roosters worden aangepast.

Van belang in dit laatste voorbeeld is de rol van de ondernemingsraad. De OR bemoeit zich bij Siza niet inhoudelijk met de verandering van de werktijdenregeling. Wel houdt de OR in de gaten of het proces (goede invloedmogelijkheden) gewaarborgd is. Daarmee ligt de kern van de medezeggenschap van Siza op tafel: de OR zorgt er minder voor dát iets gebeurt, maar meer dat iets in goed overleg kán gebeuren.

Rondleiding

Tijdens deze besloten ronde, waaraan alleen Gerdi Verbeet als gast deelnam, kregen de andere genodigden een rondleiding in nieuwe PAS-woningen van Siza. Met wonderen van techniek, waar een bewoner apparaten kan bedienen door oogbewegingen, waar veel verbluffende prototypen apparaten staan van o.a. Philips en Ikea, waar je een fascinerende blik in de toekomst van de zorg kreeg. 

Nieuwe rol voor de OR 

Vervolgens was er een groepsgesprek in twee delen. Eerst de stakeholders van Siza (medewerkers, OR-leden, bestuurder, Raad van Toezicht, cliëntenraad, management) aan tafel en gasten uit de wereld van beleidsmakers (drie SER-leden, vertegenwoordigers van vakbonden en MZ-platforms) daar omheen.

De binnenkring ging met Gerdi Verbeet in gesprek over de knelpunten die worden ervaren bij het organiseren van medezeggenschap laag in de organisatie. Er was een vrije stoel, waar de buitenkring bij toerbeurt gretig gebruik van maakte. Op te maken viel hoe de medezeggenschap bij Siza diep in de organisatie is ingedaald. Hoe cliënten, medewerkers, de leiding en de OR zich daarvoor hebben ingespannen. Mooi om te zien hoe de OR een nieuwe rol heeft weten te vinden: de medezeggenschap in alle lagen bevorderen en niet door het namens medewerkers te doen. Hetzelfde geldt voor de cliëntenraad die een nieuwe positie aan het vinden is. Hoewel het steeds over medezeggenschap ging, viel niet een keer het woord adviesrecht of instemmingsrecht. Na afloop van de dag zei een deelneemster hoe ontroerend het was dit deel te hebben meegemaakt. Kwetsbaar en krachtig tegelijk.  

Medezeggenschapsbeleid niet zonder de WOR

Na een korte film met quotes van medewerkers en OR-leden van Siza over eigen invloed en welke vragen en spanningen dat ook oproept, was de beurt aan de beleidsmakers om in gesprek te gaan. Nu mocht de Siza-buitenkring gebruik maken van de vrije stoel.

Hier gebeurde iets anders, maar niet van minder belang. Er ontstond een tamelijk verhit debat over de vernieuwing van medezeggenschap, aangezet door de AbvaKabo. Die waarschuwde dat toch vooral de wettelijke kaders gehandhaafd en gewaarborgd moeten zijn. Een dilemma dat al ingebracht wordt sinds de vernieuwing van de medezeggenschap op gang is gekomen. Ik zag monden open vallen, boosheid opwellen, en hoorde ook steun voor het standpunt van de bond. Een OR-lid van Siza betoogde op de vrije stoel dat hij bij het ontwikkelen van hun nieuwe vorm van medezeggenschap de medewerking van de bonden had gemist. Mooi zou zijn als de zorgen van de vakbeweging gepaard zouden kunnen gaan met meezoeken naar vernieuwing.

Publicaties ter inspiratie

In het julinummer van Het Praktijkblad voor Medezeggenschap verschijnt een artikel over deze dag. Ook de ambassadeur participatie en medezeggenschap zal haar ervaringen met het MZ-experiment nog publiceren. De publicaties zijn uitnodigingen om eenieder te inspireren en de zoektocht naar mooie medezeggenschap steeds verder te brengen.

Dick Termond
19 juni 2014
















PAS-woning Siza 1

PAS-woning Siza 2

PAS-woning Siza 3

Dick Termond

Waar medewerkers en cliënten in de dagelijkse praktijk veel zeggenschap hebben, is het mooi wanneer de OR als vertegenwoordigend orgaan ook de medezeggenschap door de hele organisatie heen bevordert.

Dick Termond
06 51 22 36 07
dicktermond@beuk.nl
twitter: @TermondDick