Meer over Bedrijfsplan

Je kunt een bedrijfsplan gebruiken voor verschillende doelen:

• om (politieke) beslissers en financiers ervan te overtuigen dat ze geld en tijd in de organisatie moeten steken, omdat dat een heel goed maatschappelijk of financieel rendement gaat opleveren;
• om de eigen organisatie te laten zien hoe het beter kan, dus voorafgaand aan een veranderingstraject of bijvoorbeeld een fusie of verzelfstandiging;
• als draaiboek voor een veranderingstraject: om te beschrijven wat er moet gebeuren;
• als neerslag van een veranderingstraject: om duidelijk te maken wat er uit het veranderingsproces gekomen is.

Een bedrijfsplan heeft dus meestal tot doel om mensen te overtuigen. Je moet daarom laten zien waaromje kiest voor strategie X, waarom daar nu juist personeelsplan Y bij hoort, waarom kosten Z noodzakelijk zijn, enzovoort.

Elementen die meestal in een bedrijfsplan te vinden zijn:

A. Strategie

Het eerste gedeelte van een bedrijfsplan beschrijft de organisatiedoelen en de strategie om die doelen te bereiken.

• De missie en/of visie en/of doelstellingen van de organisatie
• Een analyse over wat de toegevoegde waarde van de organisatie is (gedacht vanuit de eigen kwaliteiten, wat er verder al aan organisaties is en welke ontwikkelingen er in de wereld gaande zijn)
• De manier waarop je je doelen wilt bereiken. Strategieën zijn bijvoorbeeld:
  - een niche in de markt kiezen qua product of doelgroep
  - produceren tegen lagere kosten dan anderen
  - beter en sneller leren en innoveren dan anderen
  - productdifferentiatie toepassen
  - de eigen unieke core competences uitbuiten
  - samenwerken.

B. Welke diensten voor welke doelgroepen tegen welke prijs

In het tweede gedeelte van het bedrijfsplan vertaal je de strategie in tastbare termen.
Hiervoor is bijvoorbeeld de marketingmix (met de vier p's: product, prijs, plaats, promotie) bruikbaar:

• Product: welke producten of diensten wil je gaan aanbieden, uitgesplitst naar doelgroep (een schatting van de hoeveelheid producten die je wilt afzetten en de omvang van de doelgroep die je wilt bereiken is te maken op basis van een marktonderzoek: totale omvang doelgroep, marktaandeel en dergelijke)
• Prijs: wat zijn de prijzen van andere aanbieders (en wil je daar onder of juist boven gaan zitten en waarom) en welke omzet is er te verwachten op basis van aantallen producten en prijzen
• Plaats: wat is je distributiewijze, welke verkoopkanalen hanteer je (kantoorvestiging, website, bezoek aan de klanten, enzovoort)
• Promotie: welke profilering en uitstraling heb je nodig om je doelen te bereiken.

C. Personeel en sturingsmechanismen

Om de diensten te kunnen aanbieden op de onder A en B beschreven manier heb je nodig:

• de juiste mensen: welke kwaliteiten moeten ze bezitten, wat verwacht je van ze, hoeveel mensen heb je nodig, neem je mensen in dienst of huur je ze freelance in, wat zijn de personeelskosten
• goede sturingsmechanismen: wie moet waarover beslissen, welke organisatiestructuur en organisatiecultuur zijn wenselijk, welke juridische vorm is adequaat
• een goede relatie met de buitenwereld: wil je klantgericht of marktgericht werken, hoe geef je het contact met welke achterban vorm, hoe moet het bestuur of de raad van toezicht zijn samengesteld.

D. Overige middelen en kosten

Naast personeel en organisatie zijn er plannen met financiële vertaling nodig ten aanzien van:

• huisvesting: locatiekeuze, uitstraling, omvang, kosten
• automatisering
• reclame en pr
• overige benodigdheden: inrichting van kantoren, inkoop van diensten (salarisadministratie, accountantskosten)
• opstart: verhuizing, investeringen in nieuwe naamsbekendheid

Je maakt een begroting van de kosten voor personeel, organisatie, huisvesting en activiteiten in relatie tot de verwachte inkomsten, zoals in onderstaande tabel.

Inkomsten	Uitgaven
aantal eenheden product x prijs per eenheid vaste subsidie projectsubsidies rente-inkomsten	personeel in vaste dienst freelance personeel huisvesting organisatiekosten - automatisering - kantoorinrichting - reclame en pr inkoop diensten van derden activiteitenkosten rentekosten afschrijving op gebouwen en apparatuur

E. Implementatie

Je kunt natuurlijk een bedrijfsplan vanachter je bureau schrijven en daarna de implementatie ter hand nemen. In de praktijk is het maken van een bedrijfsplan meestal een interactief proces met betrokkenen, zodat er in ieder geval een gedragen bedrijfsplan uit komt.
De resterende implementatiestap is dan vooral een tijdpad waarin staat wie wanneer welke praktische zaken regelt.

De opzet van een bedrijfsplan in schema: