2.0: thema's en onderzoeksvragen

Aansprekend en verbonden
Met Wikipedia, Linux en muziekdeelwebsites ontwikkelen mensen samen nieuwe producten, buiten de gevestigde structuren om.

• Wat maakt deze voorbeelden zo succesvol en aansprekend?
  Je doet mee omdat je er zelf voordeel van hebt, maar even goed omdat het doel aanstekelijk is, je zichtbaar een eigen bijdrage kunt leveren en je je verbonden kunt voelen met andere mensen, ook al zitten die aan de andere kant van de wereld.
• De spelregels van deze vormen van samenwerking zijn vaak heel simpel. Er is groot vertrouwen in het zelfcorrigerende vermogen van grote netwerken. Hoe werkt dat precies? Werken zulke spelregels ook voor maatschappelijke organisaties of maatschappelijke bewegingen? En kun je ze ook binnen organisaties toepassen?

Verliezen gevestigde organisaties terrein?
Door 'zelf doen' dreigen allerlei bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties overbodig te worden. Hun rol wordt overgenomen door nieuwe organisatievormen en virtuele netwerken. Denk aan de muziekindustrie, ontwikkelingsorganisaties, private naast publieke ziekenhuizen.
De concurrentie door 'amateurs' roept ook de vraag op wat nog de waarde is van de 'professional'. De wikipedia blijkt immers niet slechter dan een encyclopedie gemaakt door deskundigen. Je kunt ook zonder reisbureau een fantastische vakantie samenstellen en boeken. Om jezelf te matchen voor een date heb je geen relatiebureau nodig.

• Welke kansen op vernieuwing biedt deze ontwikkeling? Hoe kun je zoeken naar nieuwe vormen van waardecreatie?

Burgerparticipatie en de overheid
Burgers participeren minder in politieke partijen en gevestigde maatschappelijke organisaties. Maar steeds meer organiseren ze zich in andere, informelere, netwerken en verbanden[1]. En evengoed om maatschappelijke vernieuwing te bereiken. In de eigen wijk, samen met andere bewoners, of wereldwijd via internet of sms. Vaak ten goede, soms ook leidend tot excessen en geweld.

• Hoe maken overheid en bestaande instituties verbinding met deze informele bewegingen? Of moeten ze helemaal loslaten? Wat betekent dit voor regievoerders en managers die juist geacht worden te sturen? Durven en kunnen zij loslaten?

 [1] Democratie voorbij de instituties, Vooronderzoek van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling, Werkdocument 12, Den Haag, maart 2006

Is zelforganisatie de toekomst?
Zelfdoeners laten zien dat er vaak geen dure organisaties, structuren en managementlagen meer nodig zijn om bijvoorbeeld muziek te produceren, aan ontwikkelingshulp te doen.

• Welke lessen kunnen bestaande organisaties daaruit trekken? Kunnen ze zonder teamoverleggen en dure kennismanagement­systemen? Medewerkers hebben al lang veel snellere, slimmere en goedkopere manieren gevonden om hun activiteiten onderling te coördineren en nieuwe kennis te produceren.
• Hoe zien organisaties van de toekomst eruit? En hoe bereik je dat? Moet je ook hier loslaten? Of zijn nieuwe spelregels nodig?