Participatie: gebruik de kwaliteit van goed samenspel
De gemeente is al lang niet meer allesbepalend voor de ontwikkeling en uitvoering van lokaal beleid, maar een van de partners. Gemeenten kiezen ook voor participatie door burgers, omdat plannen daarmee aan kwaliteit winnen, omdat de uitvoering soepeler verloopt met betrokken inwoners en organisaties en omdat burgers die meedoen, ook verantwoordelijkheid nemen voor het resultaat. Daarnaast kijken actieve inwoners voor verbeteringen in hun omgeving niet vooral naar de overheid, maar ontplooien ze zelf initiatieven en kunnen daarbij een beroep doen op de gemeente, maatschappelijke organisaties en ondernemers. De Beuk adviseert en traint gemeenten die inzetten op participatie van de lokale samenleving.
Participatie

Participatie

Participatie


Participatie = betrokkenheid

Participatie gaat om samenspel tussen overheid en samenleving, en ook om huurdersparticipatie bij een woningcorporatie of om zeggenschap van medewerkers in een onderneming.

Zie De kunst van het betrekken; parels van participatie

Participatieve bestuursstijl
Als ambitie is een participatieve bestuursstijl onomstreden, maar het vergt een omslag voor de vertrouwde gemeentelijke werkwijze. Zowel bij de ambtelijke
organisatie als bij het politieke bestuur.
Dat een gemeente de stem van de burger van wezenlijk belang vindt, straalt zij in alles uit: ambtenaren en politici gaan de wijken in, vraaggestuurd werken, transparantie en heldere communicatie, een goede klachtenregeling, professioneel aangepakte participatiebijeenkomsten, gebruik van burgerpanels en interactieve digitale middelen, enzovoorts.
De Beuk adviseert en traint bij het toerusten van de ambtelijke organisatie en het gemeentebestuur voor een daadwerkelijk participatieve manier van werken.


Burgerparticipatie en overheidsparticipatie

Naast burgerparticipatie - waarbij de gemeente inwoners en organisaties uitnodigt om deel te nemen aan een proces van beleidsvorming - is overheidsparticipatie steeds meer in opkomst. Overheidsparticipatie is niet de hoogste trede van de ladder bij burgerparticipatie; het zijn twee naast elkaar staande vormen van participatie.
Het verschil zit in het vertrekpunt. Burgerparticipatie gaat uit van de gemeente,
bij overheidsparticipatie speelt de gemeente een rol in initiatieven vanuit de samenleving. 

Al doende vernieuwen

Annemarie Reintjes schreef  hoe de gemeente Utrecht werkte aan een democratic challenge, waarin lokale overheden experimenteren met de democratie. Lees dit artikel over participatievernieuwing in de praktijk als webpagina of als pdf.