Positieve vibes op het stembureau
Nog voor zonsopkomst was mijn team al ter plekke om het stembureau te bemensen bij de laatste verkiezingen. Aanwijzingen en routes op vloeren en deuren aanbrengen. Tape plakken over oneffenheden, zodat er niet gestruikeld kon worden. Een rijtje tafels inrichten waar wij vrijwilligers onze achtereenvolgende taakjes konden uitvoeren: identiteit checken, stempassen controleren, stembiljetten uitreiken en vooral ook klaar zitten om alle mogelijke vragen te beantwoorden en problemen op te lossen. Met achter ons op een tafeltje koffie, frisdrank, snoep, een EHBO-pakket en alles wat verder mogelijkerwijs nodig zou kunnen zijn.
Ik stelde me in op mijn dag participatieve observatie. Gereed om het gebrek aan vertrouwen in de politiek waar mening onderzoek over rept, aan den lijve te ondervinden. Of niet.
Waar ik mij voor het eerst had opgegeven, waren mijn collega’s doorgewinterde stembureau-experts. Al snel werd uitgewisseld hoe lang al en waar, en bij welke verkiezingen zij het vooral druk hadden gehad, met spectaculaire anekdotes.
Mijn favoriete taak die dag was bij de ingang van de school staan en alle stemmers de weg wijzen naar het lokaal – de gymzaal – waar het stembureau was ingericht. Zo kon ik met mijn vriendelijkste gezicht ook de klachten in ontvangst nemen over vindbaar-, bereikbaar- en toegankelijkheid van dit bureau. Vooral die laatste deugde niet: er waren wat treetjes die onhandig waren voor stemmers met wielen. Zo kwam het dat ik door de dag heen heel wat kinderwagens heb mogen tillen en rollatorgebruikers gearmd over de treetjes mocht helpen. In de meeste gevallen dempte dat de klachten.
Veel mensen kwamen met een soort opgetogenheid binnen. Het recht om te mogen stemmen, zo was goed te voelen, is een belangrijke verworvenheid. Dat gold natuurlijk vooral voor degenen die voor het eerst mochten stemmen: vergezeld van vrienden of ouders markeerden zij hier een duidelijk punt: De Eerste Keer. Ook degenen die eerder in een ander land hun stemrecht hadden kunnen uitoefenen, toonden veelal met enige opwinding hun stempas. En de mensen voor wie het stemmen al sinds jaar en dag een burgerplicht was, keken soms wel als routiniers, maar ik las toch ook trots op hun gezichten, vanwege de bijdrage die ze hiermee konden leveren.
Er was veel te beleven. Gedoe over namen bij getrouwde vrouwen of homo’s: op het rijbewijs onder de ene naam bekend en op de stempas onder een andere. Machtigingen gingen niet altijd goed: een handtekening te weinig, of te veel of op de verkeerde plek. Eenmaal kwam een man met twee passen en leverde de ene pas een ‘no-no’ op in onze computer. Met vraagtekens opkijkend naar de man, hoorden we hem zeggen ‘Ja, dat klopt, die is van mijn vrouw, ze is net overleden, maar ze had mij al gemachtigd.’ Oeps.
Er kwamen veel hondjes mee (die we geloof ik hadden moeten weigeren) en ook veel kindjes. Die laatsten kregen uitleg van papa of mama over de democratie in allerlei bewoordingen. Roerend. Ook kwam er twee keer een juf met een groep kinderen binnen, om te laten zien hoe stemmen werkt. ‘Kijk, nu gaat juf Linda met een rood potlood stemmen en daarna gaat haar stembiljet in die bus.’
Wat mij bijblijft, is de vrolijkheid en lichte opwinding waarmee het stemmen gepaard ging in dat stembureau. Bijna iedereen vertrok met een groet vol hoop: ‘Nou, op de goede afloop dan maar’, of ‘Op hoop van zegen’. En met complimenten en bedankjes voor ons, de vrijwilligers van het stembureau. Ondanks alle invoelbare redenen die onderzoekers vinden waarom het vertrouwen in de politiek laag is, getuigt mijn ervaring in ieder geval van veel positieve vibes en hoop rond de verkiezingen!
Dorien de Wit